Aktualności tłumaczeniowe

Budowa i czynności komórki

2022-07-05 14:37:13, komentarzy: 0

Najprostsze organizmy żywe składają się z jednej komórki, która spełnienia wszystkie ich czynności życiowe. Człowiek należy do organizmów wielokomórkowych, zbudowanych z ogromnej ilości komórek. My, ludzie, posiadamy około 30 bilionów komórek – w wielu rozmiarach, o różnych kształtach i odmiennych czynnościach. Co do budowy - komórki posiadają cechy wspólne. Jak powstają komórki? Czy wszystkie się rozmnażają? Warto przeczytać.

 

Komórka, stanowiąca podstawową jednostkę żywej substancji, składa się z drobnej masy protoplazmy, zawierającej jądro i otoczona jest błoną komórkową. Kształty komórek są bardzo różne. Spotykamy komórki:

  • kuliste
  • cylindryczne
  • sześcienne
  • wydłużone
  • gwiaździste
  • spłaszczone i tak dalej.

 

 

komórki roślinne zestawione ze zwierzęcymi

Od ciała komórki mogą odchodzić różnego rodzaju wypustki, przyjmujące postać włókien pojedynczych lub rozgałęzionych. Wiele komórek po izolowaniu przyjmuje kształt kulisty! Co specyficzne, komórki takie, występujące w wielkiej masie, przyjmują kształt wielościanów ściśle stykających się ze sobą.

 

Jak duże są komórki człowieka?

Czynność komórek oraz ich wielkość - jest ściśle powiązana. Na ogół mówiąc o wielkości ludzkiej komórki - rozumiemy rozmiar od kilku mikrometrów do paru milimetrów.

Co ciekawe, komórki mięśniowe posiadają znaczną długość. Co jeszcze ciekawsze, same wypustki komórek są wiele dłuższe, gdyż dochodzą do kilkudziesięciu centymetrów, tak jak mamy w przypadku komórek nerwowych.

 

Wchodzimy do komórki badając jej budowę

Protoplazma komórkowa, zwane cytoplazmą, posiada bardzo skomplikowaną budowę powiązaną z jej czynnościami. Cytoplazma większości komórek ma postać sieci złożonej z cienkich parzystych błon elementarnych, tworzących tak zwaną siateczkę śródplazmatyczną. Siateczka tworzy granice jam ciała, o różnym kształcie, cewek, kanałów, okrągłych pęcherzyków. W cytoplazmie zawierają się:

-tak zwane organelle komórkowe, takie jak centrosom, które odgrywają dużą rolę przy podziale komórki,

-mitochondria związane ze starzeniem energii komórce,

-różnego rodzaju włókienka jak na przykład nerwowo czy mięśniowe,

-ponadto mamy aparat siateczkowy wewnętrzny (Golgiego), powiązane z produktami wytwarzanymi przez komórkę.

 

Oprócz wyżej wymienionych elementów w komórce znajdują się inna wtręty komórkowe pod postacią ziarenek lub grudek, a także wakuole czyli przestrzenie wypełnione płynem.

 

Jądro czyli centrum

Centralnym elementem komórki jest jądro komórkowe otoczone błoną jądrową. Protoplazma tworzące jądro komórkowa to karioplazma.

Czy jądra komórkowe posiadają różne kształty? Tak, może ono przybierać kształt kulisty, kiełbaskowaty, wydłużony, segmentowany i inne.

Czy jądro komórkowe jest niezbędne do życia komórki? A może istnieją pozbawione jądra? Otóż istnieją komórki pozbawione jądra - takie jak np. krwinki czerwone. Z tego też powodu krwinki żyją przez pewien czas i nie mają zdolności rozmnażania.

 

Jakie są czynności komórki?

Domyślamy się że skoro istnieją organizmy jednokomórkowe, to dla nich komórka jest wszystkim, całym ciałem, więc spełnia wszystkie ich potrzeby życiowe. W przypadku organizmów wielokomórkowych mamy większą specjalizację.

 

Przy dzisiejszym stanie wiedzy nie da się podać ścisłej definicji życia. Potrafimy jedynie określić cechy istot żywych, które to odróżniają się od nie-żywych. Podstawową różnicą jest przemiana materii i energii czyli metabolizm oraz zdolność do rozmnażania. Metabolizm zachodzi w każdej komórce - z kolei niektóre komórki żywe w organizmie dojrzałym nie wykazują zdolności do podziału. U człowieka mamy przykładowo krwinki czerwone oraz komórki nerwowe.

 

Jak w jaki sposób dzielą się komórki?

 

Zwykle mówimy o podziale pośrednim czyli mitozie, gdyż taki rodzaj podziału występuje u organizmów wyższych zarówno rośliny jak i zwierzęcych.

 

podział komórki

 

Podział komórki odbywa się w jądrze w cytoplazmie. W jądrze zachodzi rozluźnienie zbitego kłębka chromatyny, w cytoplazmie tworzy się tak zwany aparat podziałowy. Składa się z dwóch centriol, które pochodzą z centrosomu. Centriola rozprzestrzeniają się do przeciwległych biegunów komórki. Istotnym elementem jest wrzeciono powstałe z przebiegających między nimi promieniowań biegunowych.

Podczas tego etapu podziału dochodzi do rozpuszczania błony jądrowej, a wówczas chromatyna w jądrze rozkłada się - na poszczególne pętlę zwanych chromosomami.

 

Ile mamy chromosomów?

 

Różne gatunki posiadają różne liczba chromosomów u człowieka liczba ta wynosi 46. Składa się na nią dwadzieścia trzy pary dobranych do siebie pod względem wielkości i kształtu utworów zwanych autosomami i dwa różne chromosomy płciowe.

Podczas podziału komórkowego wszystkie chromosomy ulegają rozszczepieniu podłużnemu. Każda połówka chromosomu przechodzi do przeciwległego bieguna i w ten sposób każda komórka powstała z podziału zachowuje pierwotną liczbę chromosomów.

W tym samym czasie dzieli się cytoplazma wraz z organoidami komórkowymi. Ostatecznie powstają dwie komórki które oddzielają się od siebie.

Ile trwa podział komórki poprzez mitozę?

Ta faza zwykle czas około godziny, zaś do następnego podziału dochodzi dopiero po dłuższej przerwie od 10 do 20 godzin.

 

Jeśli studiujesz medycynę, a interesuje cię budowa komórki to ciekawa i dobrze przygotowana strona, wraz ze słowniczkiem pojęć, znajduje się tutaj : https://zpe.gov.pl/a/komorkowa-budowa-organizmow/D14lniI3r

 

Podział komórki opisuje portal wiedzy Encyklopedii PWN 

Kategorie wpisu: tłumaczenia medyczne
« powrót

Dodaj nowy komentarz

Kreator www - przetestuj za darmo